Een eerlijk salaris voor gelijkwaardig werk: dat klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk is er nog vaak sprake van een degelijk loonverschil zowel tussen mannen en vrouwen als tussen gelijke functies. Per 1 januari 2027 volstaat het niet langer om alleen gelijke beloning te beloven, maar organisaties dienen deze ook aantoonbaar te maken.

 

Waarom loontransparantie nu verplicht wordt

De nieuwe EU-richtlijn loontransparantie verplicht werkgevers om beloningsstructuren inzichtelijk te maken en ongerechtvaardigde verschillen actief te voorkomen en te corrigeren. Het doel van de EU is helder: een eerlijkere arbeidsmarkt, waarin de loonkloof en ongerechtvaardigde verschillen structureel worden aangepakt. Uiterlijk 1 januari 2027 moet de richtlijn in Nederland zijn omgezet. Vanaf 2028  moet er voor het eerst gerapporteerd worden over de cijfers van 2027. 

 

 

Gevolgen voor de arbeidsmarkt

De EU-richtlijn biedt voor ieder EU-lidstaat ruimte om deze op eigen wijze te implementeren.

 

Nederlandse implementatie en reikwijdte

De Nederlandse wetgever kiest voor een “zuivere implementatie” van de richtlijn. Dit betekent dat de wetgeving geldt voor zowel publieke als private werkgevers, inclusief uitzendbureaus en detacheerders, en alle typen werknemers (deeltijd, tijdelijk, leidinggevend, uitzendkracht). De belangrijkste verplichtingen zijn:

  • Het opstellen van objectieve, transparante en genderneutrale beloningsstructuren.
  • Het naleven van transparantieverplichtingen, zoals het vooraf informeren van sollicitanten over het salarisbereik en het niet meer mogen vragen naar salarisgeschiedenis.
  • Voor werkgevers met meer dan 100 werknemers: het opstellen van loonkloofrapportages en het uitvoeren van loonevaluaties.

 

Praktische gevolgen voor organisaties

Organisaties moeten hun beloningsstructuren opnieuw beoordelen en objectieve criteria hanteren voor functiewaardering, zoals vaardigheden, inspanning, verantwoordelijkheden en arbeidsomstandigheden. De ondernemingsraad (of werknemersvertegenwoordiging) moet hierbij worden betrokken. Werkgevers moeten systemen opzetten om informatie te kunnen verstrekken aan werknemers en voor de loonrapportage. 

 

 

Meer rechten voor medewerkers

Werknemers krijgen het recht om schriftelijk informatie op te vragen over hun eigen beloning én over het beloningsniveau van collega’s die gelijkwaardig werk verrichten. Werkgevers moeten dit recht proactief en jaarlijks communiceren aan alle medewerkers. 

 

 

Nieuwe plichten voor werkgevers

Werkgevers worden verplicht om beloningsinformatie te delen met externen en loonkloofrapportages op te stellen waarin ook gedetacheerden meetellen. Het gaat hierbij niet alleen om salarisgegevens, maar ook om informatie over werkervaring, opleiding, arbeidsduur en functie-inhoud. Deze gegevens moeten geanonimiseerd en objectief onderbouwd zijn, zodat ze voldoen aan de privacywetgeving (AVG). De richtlijn vereist geen openbaarmaking van individuele salarissen, maar wel transparantie op geaggregeerd niveau.

 

 

Samenvatting

  • Vanaf 1 januari 2027 geldt de EU-richtlijn loontransparantie en de rapportage over de loonkloof start in 2028.
  • Ongerechtvaardigde verschillen moeten actief worden opgespoord én waar nodig gecorrigeerd.
  • Werkgevers moeten transparanter zijn over de beloning en de objectieve criteria.
  • Werknemers krijgen inzagerecht bij hun werkgever.