Wat is Poka Yoke?

Poka Yoke is een Japanse term uit de lean theorie, wat ‘foutbestendig’ betekent. Het is een methode waarbij processen zo fout-vrij als mogelijk worden gemaakt, dus het preventief voorkomen van fouten.

Wat is het doel van Poka Yoke?

Het doel van Poka Yoke is om het aantal fouten te reduceren door de mens te helpen fouten te voorkomen. De Poka Yoke is het mechanisme dat de bestuurder van een bepaald apparaat, machine of proces helpt om fouten te voorkomen. Een voorbeeld van een Poka Yoke zijn de cups van een koffiezetapparaat die er maar op één manier in passen. Doordat de koffiecups niet op een andere manier in het apparaat passen, kan dit ook niet fout worden gedaan door de mens die een kopje koffie wil zetten. Hetzelfde geldt voor een wasmachine of vaatwasser, deze werken alleen als de deur dicht is. Hiermee wordt voorkomen dat de wasmachine of vaatwasser wordt aangezet met de deur open. Op deze manier worden fouten preventief voorkomen; een Poka Yoke.

De zes principes van Poka Yoke

Het foutloos inrichten van een apparaat of proces berust op zes principes.

  1. Beperkingen opleggen. Dit houdt in dat een gebruiker beperkt wordt in de mogelijkheden om een apparaat te gebruiken of proces uit te voeren. Denk hierbij aan USB-sticks die je maar op 1 manier in een laptop kunt pluggen.
  2. Zichtbaarheid. Er worden minder fouten gemaakt als duidelijk is wat er precies gedaan moet worden. Om deze reden bevatten vrijwel alle producten een handleiding met gebruiksinstructies.
  3. Feedback. Zodra een gebruiker een fout maakt of dreigt te maken, kan door middel van feedback hier adequaat over worden geïnformeerd. Zo kan een fout worden voorkomen, of het opnieuw maken van de fout worden voorkomen. Te denken valt aan foutmeldingen in Excel als een bepaalde formule niet klopt.
  4. Consistentie. Door het maken van afspraken dat bepaalde acties ook dezelfde resultaten opleveren, wordt het makkelijker om fouten te voorkomen. Zo hebben wij met zijn allen afgesproken dat je klikt met je linkermuisknop en dat alle audio apparaten dezelfde knoppen hebben voor het afspelen en pauzeren van muziek. Dit maakt het gebruiken van apparaten stukken eenvoudiger en foutbestendiger.
  5. Correspondentie. Het is belangrijk dat een bepaalde actie overeenkomt met het te verwachten resultaat. Bij het opendraaien van een volumeknop, is de verwachting dat het geluid harder gaat. Dit lijkt een simpele en logische factor, maar wel ontzettend belangrijk.
  6. De logica van een proces. Zodra een proces zo duidelijk is dat je vanzelf weet wat de bedoeling is, is deze ingericht volgens het Poka Yoke principe. Het ontwerp van een deurhendel laat zien hoe je deze moet gebruiken zonder dat hier extra uitleg bij nodig is. Dit is de logica van het proces.

Meer weten over Agile

Wil jij meer te weten komen over Agile principes zoals Poka Yoke? Meld je dan aan bij de Agile Community van Brunel!

Do you like this article?
Thank you for your feedback. We'll use it to improve this article